Een goed rapportcijfer zegt niet of de zorg samenhangt

Een positief oordeel laat ruimte voor een andere ervaring

In de Nederlandse landennotitie van het OECD-onderzoek PaRIS uit 2025 beoordeelde 92% de ervaren kwaliteit positief. Voor ervaren zorgcoördinatie voldeed 49% aan de positieve drempel. De internationale meetronde liep in 2023–2024; deze analyse betreft gebruikers van eerstelijnszorg van 45 jaar en ouder met minstens één chronische aandoening en gestandaardiseerd naar leeftijd en geslacht.

De twee indicatoren gebruiken verschillende vragen en scoringsregels. Het verschil is dus niet het percentage patiënten dat zichzelf tegenspreekt. Het is evenmin een uitkomstmeting van een behandeling. Voor een zelfstandige kliniek is het vooral een aanleiding om door te vragen: welk deel van het zorgtraject blijft buiten het algemene oordeel?

PaRIS · 2025

Nederland: kwaliteit en samenhang afzonderlijk bekijken

PaRIS-landennotitie · internationale meetronde 2023–2024 · publicatie 2025

Nederland · eerstelijnszorg, 45+, chronische aandoeningen

Positief oordeel ervaren kwaliteit92%

Positieve ervaren zorgcoördinatie49%

0%100%

Kijk naar de overdracht tussen organisaties

Een Nederlandse kliniek kan beginnen bij het traject van huisarts naar specialist en terug. De kliniek ziet wellicht dat een bericht is verstuurd; de patiënt weet mogelijk niet wie de uitslag bespreekt. Dat zijn verschillende perspectieven. Vraag daarom niet alleen of iemand tevreden was, maar ook of de uitleg over contactpersonen en vervolgafspraken bruikbaar was.

Houd patiëntervaringen en patiëntgerapporteerde gezondheidsuitkomsten apart. Een PREM gaat over het ervaren zorgproces; een PROM over bijvoorbeeld functioneren of klachten vanuit het perspectief van de patiënt. Kies een bestaand instrument dat bij het doel en de doelgroep past. Verander vragen of antwoordschalen niet ongemerkt wanneer u later met een referentie wilt vergelijken.

Zorgverzekeraars Nederland beschrijft PREMs als aanvulling op PROMs en benadrukt afgestemde uitvraag om patiënten niet met meerdere vragenlijsten van verschillende afzenders te belasten. Voor een kliniek is dat een nuttige ontwerpvraag: wordt deze ervaring al elders in hetzelfde traject uitgevraagd, en wat voegt onze vraag toe?

Geef het team een meetafspraak, geen ranglijst

Kies één afgebakend traject en leg vast wie een uitnodiging ontvangt, op welk moment en via welk kanaal. Noteer afzonderlijk het aantal in aanmerking komende patiënten, uitnodigingen, reacties en beantwoorde vragen. Zo blijft zichtbaar wanneer een gunstig resultaat vooral uit een kleine of selectieve respons bestaat. Een ontbrekend antwoord is geen ontevreden antwoord.

Bespreek de uitkomsten met medewerkers van de betrokken overdrachtsstap. Maak één uitvoerbare verbetering, bijvoorbeeld een duidelijker uitleg over wie terugbelt, en herhaal de vragen op hetzelfde moment in het traject. Gebruik opmerkingen niet als openbare beoordeling van individuele medewerkers. Zorg ook dat klachten of urgente zorgvragen via een passende, daadwerkelijk bewaakte route terechtkomen.

Een bruikbare vervolgvraag is meer waard dan een mooie score

Mijn voorkeur is een verbetercyclus waarin het team zowel het eigen proces als de ervaring van de patiënt onderzoekt. Een registratie kan aantonen dat een stap is afgerond, maar niet dat de patiënt die stap begreep. Een tevredenheidsreactie kan waardevol zijn zonder bewijs te leveren voor een betere medische uitkomst.

De huidige openbare PRIS Care-demo laat intake, checklists en interne planning met fictieve gegevens zien. Hiermee is geen gevalideerde PREM- of PROM-module of bewezen verbetering van patiëntervaringen aangetoond. Bespreek eerst de gewenste werkwijze; afspraken over echte patiëntgegevens en een geschikt meetinstrument vragen een afzonderlijke beoordeling.