Een medicatieoverzicht is pas bruikbaar als de overdracht duidelijk is

Als eigenaar van PRIS Care wil ik bij medicatieoverdracht beginnen met een eenvoudige vraag: wie is verantwoordelijk voor de volgende stap wanneer informatie binnenkomt? Een bestand ontvangen en een overdracht afronden zijn niet hetzelfde. Voor mij verdient juist het werk tussen die twee momenten een duidelijke plek in de organisatie van een kliniek.

Meerdere middelen vragen een helder overzicht

De Zorgcijfersdatabank van Zorginstituut Nederland laat voor 2025 duidelijke leeftijdsverschillen zien in polyfarmacie. Per 1.000 Zvw-verzekerden waren er 79,3 polyfarmaciegebruikers van 45–64 jaar, 228,2 van 65–74 jaar en 408,6 van 75 jaar en ouder. Elke waarde heeft de verzekerden in de betreffende leeftijdsgroep als basis.

Polyfarmacie betekent hier chronisch gebruik van vijf of meer geneesmiddelgroepen volgens de brondefinitie. Dat is niet hetzelfde als onjuist voorschrijven of een onveilig medicatieoverzicht. De grafiek meet ook geen fouten bij overdracht. Het zijn Nederlandse cijfers, geen Europees gemiddelde. Mijn organisatorische vraag is daarom niet hoeveel middelen ‘te veel’ zijn, maar hoe de volgende zorgverlener een overzicht en openstaande vragen zorgvuldig ontvangt.

Nederland: polyfarmacie naar leeftijd, 2025

Gebruikers per 1.000 Zvw-verzekerden in dezelfde leeftijdsgroep

45–64 jaar79,3

65–74 jaar228,2

75 jaar en ouder408,6

0500

Polyfarmaciegebruikers per 1.000 verzekerden

Een gedeelde taak vraagt concrete afspraken

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd beschrijft dat medicatiegegevens moeten meegaan wanneer een patiënt naar een andere zorgverlener gaat. Daarbij hoort een juist, compleet en actueel overzicht. De inspectie gebruikt de kwaliteitsstandaard ‘Overdracht van medicatiegegevens in de keten’ in haar toezicht. Dat is een inhoudelijk kader voor zorgprofessionals, geen bewijs dat de aanwezigheid van een digitaal bestand voldoende is.

Mijn voorstel voor het organiseren van het werk is bescheiden: maak zichtbaar wie informatie ontvangt, wie een beoordeling door een bevoegde professional organiseert en wie een openstaande vraag opvolgt. Leg ook vast hoe een onduidelijke status herkenbaar blijft. Een administratieve medewerker hoeft geen medische tegenstelling op te lossen om wel te kunnen zien dat een vraag nog niet is afgehandeld.

Neem een denkbeeldige afspraak na een ziekenhuisopname. Er is een ontslagbrief, een bestaand overzicht en informatie van de patiënt. De organisatorische opgave is niet om automatisch één versie als waarheid aan te wijzen. Het gaat erom dat de juiste professional de beschikbare informatie kan beoordelen en dat diens uitkomst en eventuele vervolgactie terug te vinden zijn. Medische keuzes blijven bij bevoegde zorgprofessionals.

Kijk naar de overdracht, niet alleen naar het document

Ik zou een team laten beginnen met een kleine, lokaal afgesproken procescontrole. Is bij relevante overdrachten een verantwoordelijke rol bekend? Is zichtbaar of beoordeling nog nodig is? Is voor openstaande informatie een vervolgactie vastgelegd? Houd die vragen apart: een ingevulde naam bewijst niet dat een verschil is opgelost.

Bespreek vervolgens waar werk blijft liggen, zonder direct een medewerker of patiënt de schuld te geven. Welke stap heeft geen duidelijke eigenaar? Wanneer is een vraag echt teruggekoppeld? Zo blijft verbetering gericht op de inrichting van het proces, zonder uit een administratieve indicator een gezondheidsresultaat af te leiden.

Werkt u in een kliniek en herkent u zulke onduidelijke overdrachtsmomenten? Deel uw perspectief via de PRIS-kliniekenquête. Beschrijf het werkproces, zonder herleidbare patiëntgegevens. Dat is de bijdrage die ik nu wil uitnodigen: concreet maken waar betere afspraken nodig zijn.